3 maja 1791 r. w Rzeczpospolitej uchwalono konstytucję – pierwszą w Europie i drugą na świecie, po konstytucji Stanów Zjednoczonych. Ten akt prawny regulował zasady funkcjonowania państwa oraz określała prawa i obowiązki obywateli. W tym roku obchodzimy 235. rocznicę tego wydarzenia. 

Na fotografii widać kolumnę amerykańskich motocykli Indian 340, z polskiej 1. Dywizji Grenadierów, podczas obchodów rocznicy 3 maja. Francja 1940 r. Po lewej generalicja, goście i przedstawiciele władz Polski przyjmujący defiladę. Po prawej orkiestra nadająca jej oprawę muzyczną.

Po zakończeniu kampanii wrześniowej żołnierze polscy różnymi drogami przedostawali się do Francji, do odtwarzanego tam Wojska Polskiego. Na niezbyt przyjaznej francuskiej ziemi – o czym pisali żołnierze we wspomnieniach – tworzono kolejne oddziały. 3 maja 1940 r. uroczycie obchodzono święto narodowe. Nikt z tych żołnierzy nie przypuszczał chyba wówczas, że tydzień później Niemcy zaatakują Francję i ruszą do walki.

Konstytucja uchwalona 3 maja 1791 r. przez Sejm Czteroletni, który rozpoczął posiedzenia w 1788 r., była próbą ratowania Rzeczypospolitej Obojga Narodów po I rozbiorze (1772 r.). Miała ograniczyć ingerencję zewnętrzną, odrzucić protektorat Rosji i wzmocnić państwo.

Konstytucja obowiązywała zaledwie rok. Jej upadek nastąpił po przystąpieniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej – aktu zdrady przygotowanego w Petersburgu i podpisanego w 1792 r. w Targowicy. W wyniku wojny z Rosją i kolejnego rozbioru Polski, Konstytucja 3 Maja została formalnie zniesiona. Ostatnim akordem tej tragedii był trzeci rozbiór Polski (1795 r.), który na 123 lat pozbawił nas niepodległości.